Nederlands van het noorden

Door havana op dinsdag 12 november 2013 14:27 - Reacties (36)
Categorie: Taal, Views: 4.670

Een jaar of drie woon ik nu in de stad Groningen. Van het echte Gronings heb ik nog weinig kaas gegeten. Toegegeven, ik ken wel een paar woorden. Een "puut" is een zak, een "opwarmkast" is een magnetron en een "spaigelploatje" een CD. En een "kledderpuutje" is een condoom. :P

Deze column gaat echt niet over de taal Gronings, maar over het Nederlands dat noordelingen spreken. Dat verschilt namelijk behoorlijk met het Nederlands dat de rest van Nederland spreekt.

"Nodig zijn" i.p.v. "nodig hebben" is zo'n voorbeeld regionaal taalgebruik. Hier in provincie zegt vrijwel iedereen dat. Ze spreken hier ook van "van 't bed afkomen" (uit bed komen), "de deur staat los" (de deur staat open) en "medicijnen opeten" (medicijnen innemen) en "pijn vernemen" (pijn ondervinden). "Mijn vrouw" heet hier "de vrouw" en een "waterkoker" wordt een "snelkoker" genoemd. Hier zeggen ze ook "ergens een cijfer op krijgen", terwijl de rest van Nederland zegt "ergens een cijfer voor krijgen".

Verder worden alle woorden die eindigen op -ing in het meervoud simpelweg verlengd met een s. Dus ťťn "bekeuring" en twee "bekeurings". En ook achter het woord "eigenlijk" wordt standaard een s geplakt: "Eigenlijks ben ik wel moe ja.". Bij de woorden "maand" en "week" is er zelfs helemaal geen meervoud. "Ik ben al 23 week zwanger ja". :D

Ook heel grappig: te pas en te onpas het woord "wel" ergens tussen plakken. "Wil je wel even die pen aangeven?". "Ja graag" hoor je hier overigens nooit. In plaats daarvan zegt een Groninger "mag wel". Ze zijn hier sowieso niet zo van de beleefdheidsvormen. Wanneer men koffie bestelt, zegt men eenvoudigweg "twee koffie". Dat heeft niks met onbeleefdheid te maken, dat is gewoonte.

Tot slot: het woord "ja". Net als "wel" wordt dit woord maar al te vaak aan een zin toegevoegd, dit kan ergens middenin zijn of aan het einde of zelfs op meerdere plaatsen. Laatst opgevangen op de parkeerplek van de IKEA: "de achterbank kan ja plat ja". :+

Managerstaal

Door havana op zondag 10 november 2013 09:13 - Reacties (33)
Categorie: Taal, Views: 6.450

"Aanvliegen" is een hele erge. Daarbij hoort uiteraard een "aanvliegroute". Maar het is niet de enige luchtvaartterm, want na afloop moet ook worden geŽvalueerd hoe de maatregel "geland" is.

Ook heel erg: "processen" (al dan niet "aanpalend") die "geborgd" moeten worden en moet leiden tot - nog erger - "quick wins". En die processen moeten natuurlijk zorgvuldig "gemonitord" worden.
Het zijn termen die bij mij op het werk helaas allemaal veelvuldig gebruikt door het management. Overigens zal het management niet meteen de "go" geven, want meestal moet er eerst "op worden gekauwd" of "op worden geschoten".

Ik heb een leidinggevende die om de haverklap "in beginsel" zegt. "De maatregel geldt in beginsel alleen voor de oudere werknemers", zegt hij dan. Als je vraagt hoe het gaat, zegt hij "in beginsel goed". :D

Ook heel erg managerstaal: "dure" woorden gebruiken i.p.v. simpele woorden die iedereen snapt. Zoals "tevens" i.p.v. "ook", "thans" i.p.v. "nu", "welke" in plaats van "die" of "emballage" i.p.v. "statiegeld". Ook makelaars kunnen er op dit vlak wat van: een woonkamer heet ineens een "living" en een de wc heet ineens "toilet", die uiteraard "separaat" is.

Nog een hele erge: "vertalen" en de bijbehorende "vertaalslag". En na de vertaalslag moeten er "handen en voeten worden gegeven" aan het "traject", uiteraard nadat er veelvuldig "teruggekoppeld" is met diverse "stakeholders". Het is immers belangrijk dat je "feeling" houdt met de praktijk, ideeŽn moeten steeds "getoetst" worden op (of aan) allerlei criteria. Uiteraard moet ook het "kostenplaatje" in de gaten worden gehouden.

Een variant op "uitrollen" is trouwens "inzetten". En dat gebeurt nooit zo maar, nee, er wordt altijd "fors ingezet op ..". En eentje die ik ook echt niet meer kan horen is de z.g. "best practice".

"We hebben nagedacht hoe we deze best practice kunnen vertalen naar een quick win. Om de zaken zo goed mogelijk te borgen, gaan we het traject als volgt aanvliegen: we zetten in beginsel fors in op snelheid. Het resultaat van deze vertaalslag is dat we ons nieuwe beleid z.s.m. gaan uitrollen, waardoor we een stukje duurzame borging van het langetermijnbeleid effectueren. Het MT is er zeker van dat het plan goed zal landen bij diverse stakeholders. Toch zullen we deze, en ook aanpalende processen goed moeten monitoren teneinde het kostenplaatje rond te krijgen."